Doğal gazda kademeli tarife uygulaması, ısınma sezonunun başlamasıyla birlikte abonelerin faturalarında daha belirgin şekilde hissedilecek. Türkiye genelinde doğal gaz kullanan 21,8 milyon abonenin yaklaşık 2,8 milyonunun, yaşadığı ilin aylık tüketim sınırını aşması halinde devlet desteği kapsamı dışında kalacağı belirtiliyor.
Tüketimini belirlenen sınırların altında tutan yaklaşık 19 milyon abone ise mevcut devlet desteğinden yararlanmayı sürdürecek. Vergiler dahil hesaplamada doğal gazın metreküp fiyatı Kademe-1 için 17,88 TL, Kademe-2 için 26,73 TL olarak uygulanıyor.
Aylık limitler illere göre farklılaşıyor
Doğal gaz tüketim sınırı, tüm Türkiye için aynı seviyede uygulanmıyor. EPDK tarafından her il ve ay için ayrı ayrı hesaplanan limitler, bölgesel tüketim alışkanlıklarına göre değişiklik gösteriyor. Ekim ayında İstanbul için 43,73 metreküp, Ankara için 76,86 metreküp, İzmir için ise 25,11 metreküp sınırı bulunuyor.
Bu sınırların aşılması durumunda abonenin tüketimi Kademe-2 tarifesi üzerinden hesaplanıyor. Ekim ayı için açıklanan bazı il limitleri şöyle:
- Antalya: 16,94 metreküp
- Diyarbakır: 31,69 metreküp
- Rize: 34,18 metreküp
- Hakkari: 45,19 metreküp
- Kars: 53,39 metreküp
- Erzurum: 62,83 metreküp
- Kütahya: 70,93 metreküp
Limitlerin belirlenmesinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun beş yıllık tüketim verileri dikkate alınıyor. Kış aylarında ısınma ihtiyacının artmasına bağlı olarak tüketim sınırlarının da yükselmesi bekleniyor. İzmir'de eylül ayında 18,92 metreküp olan sınırın kasım ayında 61,43 metreküpe çıkacağı belirtiliyor.
Fiyat farkı yüzde 70'e yaklaşıyor
Vergiler hariç doğal gazın metreküp fiyatı Kademe-1'de 10,62 TL, Kademe-2'de ise 18 TL olarak uygulanıyor. İki kademe arasındaki fark yaklaşık yüzde 70 seviyesine ulaşıyor. Bu durum, tüketim limitini aşan abonelerin faturalarında dikkat çekici bir artışla karşılaşmasına yol açabiliyor.
Uygulamadaki en önemli ayrıntılardan biri, limit aşıldığında yalnızca sınırı geçen tüketim miktarının yüksek tarifeyle ücretlendirilmemesi. İlgili ayda kullanılan doğal gazın tamamı Kademe-2 üzerinden hesaplanıyor. Bu nedenle sınırın küçük bir miktarla aşılması dahi toplam faturayı artırabiliyor.
Bazı aboneler uygulamanın dışında tutuluyor
İbadethaneler, cemevleri, Kur'an kursları, şehit yakınları ve gaziler ile ekmek üreticileri kademeli tarife uygulamasından muaf tutuluyor. Şehit yakınları ve gaziler için doğal gaz, metreküp başına 5,31 TL üzerinden tek tarife ile hesaplanıyor.
Merkezi sistemle ısınan binalarda hesaplama dairelerin bireysel tüketimine göre yapılmıyor. Binanın toplam doğal gaz kullanımı, daire sayısına bölünerek değerlendirmeye alınıyor. Böylece merkezi sistem kullanan yapılarda limit hesabı bina genelindeki toplam tüketim üzerinden gerçekleştiriliyor.
Faturalandırma döneminin iki aya taşması halinde her ayın tüketim limiti ayrı ayrı inceleniyor. Limitin aşıldığı ayın ardından tüketimin yeniden ilgili sınırın altında kalması durumunda abonenin takip eden ay Kademe-1 tarifesinden yararlanabilmesi bekleniyor.