Gaziantep’in tarihî yönetim sınırları incelendiğinde, günümüzdeki komşu illerin önemli yerleşim merkezlerinin geçmişte Antep’e bağlı olduğu anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, Adıyaman’ın en büyük ilçelerinden biri olan Gölbaşı dikkat çekmektedir. Eski adıyla “Karaçalık” olarak bilinen bu bölgenin Gaziantep’ten Adıyaman’a olan idari yolculuğu, bölgedeki tarihî süreçle ilgili ilginç bilgiler sunmaktadır.
Cumhuriyet’in ilk yıllarında yapılan haritalar ve idari düzenlemeler, bölgedeki birçok yerleşim alanının kaderini değiştirmiştir. Günümüzde sanayisi, gölleri ve ulaşım hatlarıyla öne çıkan Gölbaşı, 1930’lu yılların başına kadar resmi olarak Gaziantep sınırları içerisinde kalmıştır. Sosyal yaşamdan ticari ilişkilere kadar her yönüyle Antep havzasına bağlı olan bu bölge, sonraki yıllarda gerçekleştirilen yasal düzenlemelerle zamanla el değiştirmiştir.
Karaçalık Mevkiinden Modern İlçe Kimliğine: Tarihî Süreç
Gölbaşı’nın Gaziantep’ten başlayarak Adıyaman’da sona eren idari süreci resmi kayıtlarda aşağıdaki gibi belgelenmiştir:
1933 Öncesi Dönem: “Karaçalık” olarak anılan ve idari bakımdan Besni ile birlikte hareket eden bu bölge, Gaziantep’in resmi bir parçasıydı. Ticaret yolları ve kültürel bağlar tamamen Antep ile bağlantılıydı.
Malatya’ya Bağlanma Süreci: 1933 yılında yapılan idari düzenlemeyle, bölge Gaziantep’ten ayrılarak Malatya’nın sınırlarına dâhil edilmiştir.
Adıyaman’ın İl Oluşu: 1954 yılında, Adıyaman’ın Malatya’dan ayrılarak il statüsü kazanmasıyla Gölbaşı, yeni kurulan bu ilin sınırlarına devredilmiştir.
İlçe Statüsü Kazanması: Gaziantep mülki idaresinden ayrı kalma sürecinden tam 25 yıl sonra, 1958 yılında Gölbaşı resmi olarak belediye ve kaymakamlık teşkilatına sahip olarak müstakil bir ilçe olmuştur.